No products in the cart.
’n Artikel van AfriForum, geskryf deur Carien Bloem
Die vierde kwartaal het so pas aangebreek. Skielik begin ’n mens die einde van die jaar in die verte sien – maar tussen nou en die Desembervakansie lê daar nog ’n hele paar skooldae, take, toetse, eksamens, vroeg opstaan en kosblikke wat gepak moet word.
Vir leerders, ouers én onderwysers is hierdie dikwels die kwartaal waarin die jaar se moegheid begin wys. Die nuwe skoolskoene is lankal nie meer nuut nie, die skryfbehoeftes het geheimsinnig verdwyn en almal se energievlakke lyk ’n bietjie anders as in Januarie.
Maar juis daarom is hierdie laaste kwartaal belangrik: ’n Mens hoef nie meer die hele jaar aan te pak nie. Net die laaste stukkie.
Wanneer die eksamenrooster op die yskas beland, kan dit maklik voel asof alles tegelyk moet gebeur. Die geheim is om die groot berg in kleiner klippe op te breek.
Die Departement van Basiese Onderwys (DBO) raai leerders juis aan om leerwerk in hanteerbare dele op te deel, kort maar doelgerigte studiesessies te gebruik en gereeld deur vorige vraestelle te werk.
Begin dus nou – al is dit net met ’n bietjie elke dag.
Maak ’n eenvoudige studierooster en merk die vakke of afdelings wat meer aandag nodig het. Moenie net weer en weer deur dieselfde notas lees nie. Probeer om die werk sonder jou boek te verduidelik, maak flitskaarte of breinkaarte en werk deur ou vraestelle. Die DBO beklemtoon ook dat vorige vraestelle nie bloot gebruik moet word om moontlike vrae te probeer “raai” nie, maar om te leer hoe vrae gestel word en om seker te maak dat jy verstaan wat van jou verwag word.
En onthou: rus is nie tydmors nie. UNICEF wys daarop dat genoegsame slaap ’n belangrike deel vorm om kinders en tieners te help om stres beter te hanteer. Hulle beveel tussen 9 en 12 uur slaap vir kinders van 6 tot 12 jaar aan en 8 tot 10 uur vir tieners.
Daardie deurnagleersessie klink dalk na toewyding, maar ’n uitgeruste brein is waarskynlik ’n baie beter eksamenmaat.
Hierdie tyd van die jaar is dit maklik om elke gesprek in ’n ondervraging te verander:
“Het jy al geleer?”
“Wanneer skryf jy Wiskunde?”
“Hoe ver is jy met jou werk?”
Natuurlik moet ons kinders verantwoordelikheid leer, maar hulle het ook iemand nodig wat hulle help om die druk in perspektief te hou.
Die DBO beklemtoon dat ouerbetrokkenheid ’n belangrike rol in leerders se opvoedkundige sukses speel en dat skole, ouers en onderwysers die beste resultate bereik wanneer hulle saamwerk. UNICEF gee verder ewe praktiese raad: Help kinders om haalbare daaglikse doelwitte te stel, gee erkenning vir dit wat hulle reeds reg doen en luister wanneer hulle gespanne of oorweldig voel.
Soms is die beste hulp dus nie nóg ’n vraag oor hoeveel hoofstukke geleer is nie. Dit is ’n koppie tee, iets om te eet, ’n rustige huis, ’n vinnige drukkie of bloot: “Ek sien jy werk hard. Hou aan, jy is amper daar.”
Teen die vierde kwartaal het onderwysers reeds honderde ure voor klasse deurgebring, assesserings opgestel, boeke nagesien, administrasie afgehandel, sport en kultuur ondersteun, ouers se vrae beantwoord en waarskynlik meer as een keer iets verduidelik wat reeds drie keer verduidelik is.
Nou lê die eksamen en al die nasienwerk nog voor.
Daarom verdien onderwysers in hierdie laaste kwartaal ook ’n bietjie genade – van ouers, van leerders en van hulleself.
Die invloed van ’n onderwyser word immers nie net op ’n rapport gemeet nie. Dit lê ook in die leerder wat hierdie jaar ’n bietjie meer selfvertroue gekry het, die kind wat uiteindelik ’n moeilike begrip baasgeraak het of die matrikulant wat ná twaalf jaar skool met ’n onderwyser se woorde van aanmoediging die eksamenlokaal binnestap.
Vir die matrieks is die eindstreep besonder naby. Die 2026 Nasionale Senior Sertifikaat-eksamen begin op 13 Oktober en die laaste vraestel word op 26 November geskryf. Twaalf jaar se skoolgaan kom daarmee tot ’n einde – iets wat op sigself reeds erkenning verdien.
Vir elke leerder wat nou moeg is, elke ouer wat wonder of hulle genoeg doen en elke onderwyser wat die dae tot die vakansie begin aftel: hou moed. Die grootste deel van die jaar lê reeds agter ons.
Hierdie laaste kwartaal vra nie dat ons alles perfek moet doen nie. Dit vra net dat ons aanhou – dat leerders nog ’n laaste keer hulle beste gee, dat ouers ondersteun sonder om onnodige druk te plaas en dat ons ook vir die onderwysers wat tot op die laaste dag moet motiveer, onderrig en nasien, ’n bietjie ekstra waardering wys.
Die laaste paar weke van ’n skooljaar is selde die maklikste, maar dit is dikwels die weke waarin deursettingsvermoë die meeste tel.
Haal diep asem, maak die boeke oop en pak die laaste kwartaal een dag op ’n slag aan. Die vakansie is naby – maar daar is nog genoeg tyd om die jaar goed klaar te maak.